جوان آنلاین: در سالهای گذشته، آلودگی ناشی از آتشسوزی نیزارهای هورالعظیم موجب میشد بسیاری از شهروندان خوزستانی بخش قابلتوجهی از زمان خود را در خانه بگذرانند. خروج از منزل در بسیاری از روزها به دلیل شدت آلودگی هوا میتوانست به مشکلات تنفسی و حتی بستری شدن در مراکز درمانی منجر شود. این وضعیت علاوه بر فشارهای جسمی و روحی بر مردم، خسارتهای اقتصادی قابل توجهی نیز برای استان به همراه داشت. با این حال بارشهای قابل توجه طی سال گذشته و ابتدای امسال در بسیاری از استانهای کشور، بهویژه در خوزستان، شرایط را تا حدی تغییر داده است. افزایش میزان بارندگی علاوه بر کاهش آلودگی هوا، موجب شد تالاب خشک هورالعظیم نیز بار دیگر آبگیری شود و شرایط اکولوژیک آن بهبود یابد. در همین راستا فرماندار هویزه از مهار یکی از مهمترین منابع آلودگی هوا در منطقه خبر داد و گفته که با آبگیری بخش عراقی تالاب هورالعظیم، آتشسوزیها و انتشار دود که در سالهای گذشته مشکلساز میشد، امسال بهطور کامل کنترل شده است.
خشکسالیهای پیدرپی و تأمین نشدن حقآبه تالاب هورالعظیم از مهمترین عواملی بودند که در سالهای گذشته به خشک شدن بخشهایی از این تالاب انجامید. کاهش بارش در حوضههای آبخیز رودخانههای منتهی به این تالاب در خاک عراق، در کنار سدسازیهای گسترده در بالادست رودخانهها بهویژه در کشور ترکیه، شرایط را برای تداوم حیات این زیستبوم ارزشمند دشوارتر کرد.
از سوی دیگر مجموعهای از عوامل طبیعی و اقلیمی نیز در تشدید بحران نقش داشتند. دمای بالای هوا، بارش اندک، خشکسالیهای طولانیمدت و آتشسوزیهای خودبهخودی، در کنار خشکی بستر تالاب و وجود ریشههای متراکم نی، شرایطی فراهم کرد که با تصاعد گاز متان و احتراق ناقص، آتشسوزیهای گستردهای شکل بگیرد. این آتشسوزیها عمدتاً در حوزه سرزمینی عراق و در شرق و شمالشرق دریاچه «امالنعاج» در تالاب ۲۲ هزار هکتاری هورالعظیم رخ میداد.
وزش بادهای غالب از غرب به شرق نیز سبب میشد دود حاصل از این آتشسوزیها به سمت شهرستانهای مرزی و حتی مرکز استان خوزستان حرکت کند و کیفیت هوا در مناطق وسیعی از استان را تحت تأثیر قرار دهد. دود ناشی از آتشسوزی هورالعظیم ترکیبی از ذرات معلق ۲/۵ و ۱۰ میکرون، مونوکسیدکربن و سایر ترکیبات خطرناک است؛ آلایندههایی که سلامت عمومی را به شدت تهدید میکنند. این آلایندهها میتوانند بیماریهای تنفسی مانند آسم و برونشیت را تشدید کرده و حتی زمینه افزایش فشار خون و بروز بیماریهای قلبی را فراهم کنند.
مهار کانونهای آتشسوزی
در سالهای گذشته مسئولان استان خوزستان تلاشهای مختلفی برای مهار آتشسوزی نیزارهای هورالعظیم انجام دادهاند تا از شدت بحران آلودگی بکاهند. با این حال، به گفته کارشناسان، بیتوجهی برخی کشورهای دخیل در وضعیت این تالاب از جمله ترکیه و عراق، موجب شد این معضل برای سالها ادامه داشته باشد.
عباس پورعاطف، فرماندار هویزه، درباره شرایط فعلی تالاب توضیح داد: «با آبگیری بخش عراقی تالاب، آتشسوزیها و انتشار دود که در سالهای گذشته بحرانساز شده بود، امسال بهطور کامل کنترل شده است.»
او با اشاره به منشأ اصلی آتشسوزیها در سالهای گذشته افزود: «دریاچهامالنعاج در خاک عراق به دلیل خشک شدن بهشدت مستعد آتشسوزی شده بود، اما در حال حاضر با آبگیری مناسب، این تهدید برطرف شده است.»
کارون؛ مشکلگشای آلودگی
رفع آلودگی ناشی از آتشسوزی نیزارهای هورالعظیم همواره یکی از دغدغههای جدی مسئولان ملی و استانی بوده است. در همین راستا طی سالهای اخیر طرحهایی برای تأمین آب تالاب و احیای آن اجرا شده که یکی از مهمترین آنها طرح انتقال آب از رودخانه کارون به هورالعظیم است.
فرماندار هویزه با اشاره به اجرای این طرح ملی گفت: «طرح انتقال آب کارون به هورالعظیم نیز بهطور کامل به بهرهبرداری رسیده است. این پروژه با هدف تأمین آب، کنترل سیلاب و احیای زیستبوم تالاب اجرا شده است.»
پورعاطف در توضیح جزئیات این پروژه افزود: «این طرح شامل احداث ایستگاه پمپاژ دغاغله و کانال انتقال آب سلمان به طول ۳۵ کیلومتر است که با سرمایهگذاری هزار و ۵۲۰ میلیارد ریالی و با همکاری سازمان آب و برق خوزستان و بسیج سازندگی سپاه اجرا شده است.»
به گفته او، مهمترین اهداف این پروژه تأمین آب اراضی کشاورزی، انتقال سیلابهای فصلی، احیای زیستبوم ارزشمند هورالعظیم و ایجاد فرصتهای جدید اقتصادی در منطقه هویزه و دشت آزادگان است.
